Facebook

YT

Twitter

Instagram

Teatr Polski we Wrocławiu, dyrektor Cezary Morawski

Jacek Cieślak

Będę bronić teatrów

Źródło:
"Rzeczpospolita" 2012 nr 80
Data publikacji:
2012-04-04

Nie wyobrażam sobie, by instytucją artystyczną zarządzał menedżer, który nie ma doświadczeń w kulturze - mówi minister Bogdan Zdrojewski.


Jacek Cieślak: Protest przeciwko cięciom dotacji w teatrach i zastąpieniu menedżerami artystów na stanowisku dyrektorów połączył środowisko po raz pierwszy od stanu wojennego i zatacza coraz większe kręgi. Podpisali go ostatnio Agnieszka Holland i Andrzej Wajda. Nie jest pan zwierzchnikiem scen samorządowych, ale proszę powiedzieć, czy grozi nam koniec artystycznego teatru?

Bogdan Zdrojewski: Nie chciałbym generalizować, bo mamy kilka tysięcy samorządów, które są dysponentem 70 proc. środków wydawanych na kulturę, a punkty zapalne pojawiają się tylko w kilkunastu. Postanowiono tam wykorzystać nowelizację ustawy o działalności wbrew jej duchowi. Dlatego patrzę na protest z sympatią, bo to jest zdrowa reakcja na niezdrową sytuację.

Nie wyobrażam sobie, by instytucją artystyczną zarządzał menedżer, który nie ma doświadczeń w kulturze. Na szczęście są pozytywne przykłady. Teatrem Narodowym kieruje Krzysztof Torończyk, zaś jego zastępcą jest Jan Englert. Mamy też menedżera na czele Opery Narodowej - Waldemara Dąbrowskiego, którego zastępcą jest Mariusz Treliński. Obu dyrektorom naczelnym trudno odmówić wiedzy o kulturze. Ale należy bronić modelu zróżnicowanego w zależności od instytucji. Starym Teatrem kieruje Mikołaj Grabowski, a menedżer mu pomaga.

Na burzliwym spotkaniu w Teatrze Dramatycznym, któremu grozi komercjalizacja, Mikołaj Grabowski powiedział, że przyczyną protestu jest ciągły spadek dotacji. Całkiem niedawno jego teatr mógł dać 12 premier rocznie, a teraz tylko sześć.

- To nieprawda, że spadają dotacje na działalność artystyczną. W ostatnich trzech latach wzrosły z 9,8 mld zł do 12,7 mld złotych.

To dlaczego jest mniej premier?

Bo wzrastają koszty stałe, a nie zawsze są rekompensowane.

Czyli realnie pieniędzy jest mniej.

- Jest różnie, dlatego staram się reagować - na przykład w Warszawie, gdzie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy musiałem podwoić ministerialne wydatki na teatry, bo samorządowe zmalały.

Dotacje na stołeczne teatry zmniejszyły się w ostatnim roku ze 100 mln do 80 mln zł, tymczasem budżet promocji, czyli wydatki na wianki, biesiady i inne igrzyska, został podwojony. Czy Platforma Obywatelska, która cieszyła się poparciem inteligencji i ludzi sztuki, zamierza przegrać następne wybory samorządowe?

- Nie pozwalam sobie na ocenę żadnego samorządowca - z żadnej partii. Staram się reagować tam, gdzie pojawia się zagrożenie dla kultury.

Łata pan dziury w budżetach po nieodpowiedzialnych decyzjach?

- Powiem mocniej: bardzo mi zależy, żeby być ministrem kultury, a nie szefem straży pożarnej w kulturze, jednak w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy musiałem być strażakiem.

Mimo to Muzeum Sztuki Nowoczesnej, gdzie miała być nowa siedziba TR Warszawy Grzegorza Jarzyny, a i budowy Nowego Teatru Krzysztofa Warlikowskiego, nie był Pan w stanie uratować, bo władze Warszawy po raz kolejny się skompromitowały.

- Cztery lata temu mówiłem, że nie uda się wybudować Muzeum Sztuki Nowoczesnej w trzy lata. Dlatego przesunąłem pieniądze do Centrum Nauki Kopernik, co uchroniło ten projekt od kompletnej klapy. Muzeum z nowoczesną przestrzenią teatralną powstanie, ale z dużym opóźnieniem.

Jednak w budowę Nowego Teatru, który ma być nowoczesnym centrum kultury na europejską skalę, chyba już nikt nie wierzy.

- Pieniądze na ten cele rezerwowałem już trzy razy. Ale to nie jest moja inwestycja.

I znowu musi się pan tłumaczyć za wiceprezes PO Hannę Gronkiewicz-Waltz.

- Konsekwentnie odmawiam oceny jakiekolwiek samorządowca. Oni mają swoich wyborców i dużą autonomię.

Platforma potrafiła załagodzić spór z ludźmi sztuki po Kongresie Kultury. Premier Donald Tusk poparł Pakt Dla Kultury, gwarantujący jej europejskie minimum 1 procenta z wydatków budżetu. Może teraz trzeba rozmawiać z partyjnymi kolegami z samorządów?

- Jeżdżę po Polsce i z tych spotkań wiele dobrego wynika. Ratowałem wydarzenia artystyczne w Krakowie, w Lublinie, w Łodzi. Będę lada moment w Gdańsku i Poznaniu. Zamierzam też prowadzić podobne rozmowy w Warszawie. Te z panią prezydent stolicy Hanną Gronkiewicz-Waltz i marszałkiem sejmiku wojewódzkiego, Adamem Struzikiem będą najważniejsze. Proponuję wszystkim szczeblom władzy samorządowej budowanie paktów dla kultury.

A może czas zrealizować pomysł prezesa ZASP, Olgierda Łukaszewicza, który proponuje powołanie, wzorem Niemiec, Związku Scen, grupujący mecenasów, dyrektorów i pracowników. Tam by można rozwiązywać wszystkie konflikty.

- To jest dobry pomysł, ale do tej pory trudno było doprowadzić do porozumienia wszystkich szefów instytucji artystycznych. Zintegrowali się dziesięć lat temu, ale kilka lat później powstała konkurencyjna organizacja. To nie znaczy, że zamierzam czekać bezczynnie. Będę zdecydowanie bronić teatrów artystycznych, repertuarowych - przeciwko komercjalizacji. Ale jednocześnie chciałbym, żeby powstawały sceny impresaryjne - do wynajęcia, gdzie można by pokazywać zróżnicowane formy teatralne, estradowe, muzyczne, edukacyjne, dla dzieci, tak jak w odnowionym Starym Teatrze w Lublinie. Z nowelizacją ustawy o działalności kulturalnej łączy się też podpisywanie wieloletnich kontraktów z dyrektorami instytucji artystycznych. Chciałbym zagwarantować wzorcowymi rozporządzeniami i statutami minimum trzyletnie budżety. To powinno zlikwidować protesty, których przyczyną jest cięcie budżetów w trakcie sezonu artystycznego.

Chce pan obiecać dyrektorom trzy lata spokoju?

- Minimum trzy lata, bo kontrakty mogą trwać do siedmiu lat. Strategiczny będzie też sezon 2013/14, gdy oddawane mają być do użytku nowe inwestycje realizowane również ze środków europejskich. Ważne, by część pieniędzy uwolnionych z inwestycji została przekazana na działalność artystyczną. Część pozytywnych rozmów na ten temat mamy już za sobą.

Planuje pan zmiany na stanowiskach szefów podległych sobie narodowych teatrów?

- Będzie kontynuować pracę duet Waldemar Dąbrowski-Mariusz Treliński w Operze Narodowej oraz Krzysztof Torończyk-Jan Englert w Teatrze Narodowym. Dyrektor Starego Mikołaj Grabowski już kilkakrotnie sugerował chęć opuszczenia swojego stanowiska. Prawdopodobnie będziemy mieć nowego szefa od 1 września. Decyzja powinna zapaść do 1 czerwca. Gdybym mógł mianować nowego szefa - natychmiast zdecydowałbym się na Jerzego Stuhra. Ale woli zająć się filmem. Dlatego rozpiszę konkurs.

Inne media

Wicemarszałek chce mianować menedżerów dyrektorami dolnośląskich teatrów
Dawid Krawczyk Mieszkowski: Protest w teatrze wciąż się tli Rozmowy
Michał Zadara Po co jest system teatrów publicznych? FelietonyWydarzenia
Aneta Kyzioł Słupki na scenie Wydarzenia
list otwarty Sygnatariusze listu "Teatr nie jest produktem. Widz nie jest klientem" do ministra Zdrojewskiego Wydarzenia
Roman Pawłowski Gasić pożary, ale nie benzyną Wydarzenia
Goran Injac TRZECIA PRZESTRZEŃ: My, ludzie teatru FelietonyWydarzenia
Towarzystwo Kontrrewolucyjne Nasz nieskazitelny świat FelietonyWydarzenia
Sławomir Pietras Lepiej prosto do marszałka FelietonyWydarzenia
Roman Pawłowski Polski, Współczesny, Powszechny RozmowyWydarzenia
oświadczenie Oświadczenie sygnatariuszy listu "Teatr nie jest produktem. Widz nie jest klientem" Wydarzenia
Michał Zadara Co mam na myśli, mówiąc "teatr popularny"? FelietonyWydarzenia
[Joanna] Wichowska/[Paweł] Soszyński WST 2012: Proste do bólu (dzień czwarty) - 27 marca Wydarzenia
Roman Pawłowski Teatr to nie produkt, a widz to nie klient Wydarzenia
PAP Warszawa. Stanowisko ministra kultury ws. protestu Wydarzenia
Izabela Szymańska Zbuntowani artyści mówią: Weto! Wydarzenia
Edyta Błaszczak Teatr nie jest na sprzedaż Wydarzenia
Towarzystwo Kontrrewolucyjne Czekając na menadżera FelietonyWydarzenia
Magda Piekarska Zamiast święta bunt artystów Wydarzenia
Mike Urbaniak Leśny teatr FelietonyWydarzenia
Ewa Wanat Teatry sprywatyzować, a Polskę niech promują hydraulik i złodziej FelietonyWydarzenia
Patrycja Wanat Menadżerowie na czele teatrów? ''Liczy się tylko zysk?''. ''Wycofuję się'' Wydarzenia
PAP Wicemarszałek dolnośląski: nie chcę ingerować w kulturę, lecz w finanse Wydarzenia
Edyta Błaszczak, gw Rysa na święcie teatru Wydarzenia
amk, EB "Teatr nie jest produktem" Wydarzenia
Dorota Wyżyńska Teatr protestuje Wydarzenia
Paweł Wodziński W czyich rękach kwitnie teatr? FelietonyWydarzenia
Witold Mrozek Na dobry początek - protest FelietonyWydarzenia
list otwarty Teatr nie jest produktem. Widz nie jest klientem Wydarzenia
Jerzy Grotowski ...dla przyszłych mistrzów Wydarzenia
Mike Urbaniak Wielka bitwa o polski teatr Wydarzenia
Anka Herbut Gramatyka teatru Wydarzenia
Goran Injac TRZECIA PRZESTRZEŃ: Kunst ist Kapital FelietonyWydarzenia
Joanna Derkaczew Teatr za trzy lata - wersja demo FelietonyWydarzenia
Grzegorz Chojnowski Aktorzy kontra urzędnicy AudioWydarzenia
MAG, MIS, KAK Bez konkursu? Wydarzenia
Małgorzata Matuszewska Nie akceptuję tych zmian RozmowyWydarzenia
Magda Piekarska Mołoń robi krok wstecz Wydarzenia
Roman Pawłowski Skok na scenę Wydarzenia
Jacek Cieślak Marszałek degraduje artystów Wydarzenia
Krzysztof Kucharski Tu potrzebny jest krok milowy Wydarzenia
MAG, Katarzyna Kaczorowska Nie będzie menedżerów w teatrach? Mołoń się wycofuje Wydarzenia
Witold Mrozek Dlaczego Dolny Śląsk chce zniszczyć swoje najlepsze teatry? Wydarzenia
maga [Magda Piekarska] Teatr Polski przeciwko menedżerom Wydarzenia
Katarzyna Kaczorowska W teatrze oświadczają zamiast kłaniać się Wydarzenia
Elżbieta Osowicz Protest aktorów zamiast ukłonów Wydarzenia
Magda Piekarska Teatr to nie fabryka. Kto powinien w nim rządzić? Wydarzenia
KAK [Katarzyna Kaczorowska], JK [Justyna Kościelna] i MIS [Małgorzata Matuszewska] Aktorzy mówią "nie" pomysłowi marszałka. Będzie protest Wydarzenia
Małgorzata Matuszewska Boję się społeczeństwa menedżerów. A kultura kosztuje na całym świecie RozmowyWydarzenia
Magda Piekarska Menedżer szefem teatru Wydarzenia
Małgorzata Matuszewska Będzie piekło w dolnośląskich teatrach Wydarzenia
Sebastian Ottenbreit Menadżerowie zamiast Dyrektorów Naczelnych i Artystycznych Wydarzenia
PAP Dolnośląskie. Instytucjami kultury będą zarządzali menedżerowie Wydarzenia
Łukasz Ciona Rewolucja w kulturze Wydarzenia
Bartłomiej Rodak Głomb będzie miał szefa? Wydarzenia
Grzegorz Żurawiński Tajne nagrody pana marszałka FelietonyWydarzenia