Facebook

YT

Twitter

Instagram

Teatr Polski we Wrocławiu, dyrektor Cezary Morawski

Przemek Pozowski

Kibice wychodzą z szafy

Przedstawienie:
TĘCZOWA TRYBUNA 2012
Data publikacji:
2011-02-18

Tęczowa Trybuna 2012 to tytuł sztuki powstającej na zamówienie Teatru Polskiego we Wrocławiu. Zainspirowało ją założenie pierwszego w Polsce gejowskiego fanklubu reprezentacji Polski, który domaga się od wszystkich organizatorów UEFA Euro 2012™ stworzenia bezpiecznego sektora dla kibiców homoseksualnych.

Na scenie, oprócz aktorów wcielających się w rolę samych kibiców, zobaczymy też między innymi postaci prezydent Warszawy - Hanny Gronkiewicz-Waltz czy angielskiego piłkarza Justina Fashanu, który po swoim coming oucie popełnił samobójstwo. Nam twórcy spektaklu - Paweł Demirski i Monika Strzępka (laureaci Paszportów "Polityki") - opowiadają między innymi o tym, czy w Polsce można otwarcie być kibicem gejem, co by się stało po wniesieniu na stadion gejowskiej flagi, a co, gdyby na trybunach pojawił się Tomasz Jacyków.

 

Nie czujecie się trochę, jakbyście przygotowywali właśnie spektakl science-fiction? Temat gejów wśród kibiców piłkarskich to temat tabu, nie z tej ziemi…

Monika Strzępka: To jest właściwie powód dla którego się tą sprawą zajęliśmy. Tęczowa trybuna jest tematem niewygodnym i dla tych, którzy stoją na straży tradycyjnych wartości jak i dla środowisk lewicowych, mniejszości seksualnych czy ruchów LGBT. Trudno sobie wyobrazić jakieś władze, organizacje, czy choćby jednego człowieka, który mógłby poprzez wsparcie takiej inicjatywy zbić jakiś polityczny kapitał.

Sama mam problem z wizerunkiem kibica geja, bo jest to model zupełnie nieobecny w przestrzeni publicznej. Zależało mi, żeby nie utrwalać stereotypów gejowskich, ale równocześnie – rezygnując z arsenału zachowań przypisywanych gejom, sterylizując ich w pewien sposób z "kojarzących się" zachowań – chcąc nie chcąc – wpadałam w stereotyp macho-kibica: bo przecież fan piłki nożnej nie może być "przegięty". Można powiedzieć, że stałam się ofiarą kultury zdominowanej przez fantazmatyczne, nieistniejące stereotypy.

Czy kiedy poznaliście inicjatorów akcji "Tęczowa trybuna", od razu pomyśleliście, że to temat na spektakl?

Paweł Demirski: Poznaliśmy się w Warszawie przy wódce – ktoś podszedł do nas i powiedział, niby żartem: "Słuchajcie, to są ci homoseksualiści, którzy są kibicami". To nas nie zdziwiło, ale po kilku słowach, gdy powiedzieli, o co chcą powalczyć, nastąpił moment głębokiego zdumienia. A opowiadali też o tym, jak problem homofobii na stadionach jest rozwiązywany w Europie Zachodniej. Nie chcę mówić, że my jesteśmy gdzieś daleko za Europą, ale tam są na przykład robione akcje typu: "Wykopmy homofobię ze stadionu". Funkcjonują też organizacje gejowskie, które skupiają kibiców, czy gejowskie ligi piłkarskie. I to także przekonało nas, że to temat, nad którym warto pomyśleć.

A waszym zadaniem w Polsce to możliwe być otwarcie kibicem gejem?

MS: Moim zdaniem to, niestety, niemożliwe. Wiele się mówi o tym, że sport ma jednoczyć – nie dzielić; że nie po to chodzi się na mecze, żeby demonstrować swoją orientację seksualną. To taki klasyczny argument przeciwko istnieniu tęczowych trybun na stadionach: możesz być gejem – na stadionie możesz być gejem, ale nie może to być widoczne. Wyobraź sobie, że na młynie pojawia się Tomasz Jacyków…

PD: Jacyków akurat mógłby się pojawić, bo chroniłaby go jego "celebryckość". Natomiast zorganizowana grupa kibiców z tęczową flagą, w którą ma wpisany emblemat Śląska czy innego klubu, jest nie do pomyślenia.

Myślicie, że taka flaga by od razu spłonęła?

MS: Albo ludzie, którzy ją wnieśli na stadion. Nie chodzi o to, żeby krzyczeć o homofobicznych kibicach, ciemnogrodzie i niskim poziomie tolerancji. Ciekawsze jest – moim zdaniem – zagadnienie, dlaczego władze lekką ręką zamiatają temat bezpiecznych trybun pod wygodny dywanik frazesów o wspólnotowym wymiarze kibicowania. 

PD: Byłaby to prawdopodobnie sytuacja na tyle konfliktogenna, że mogłyby być z tego spore nieprzyjemności. Choć dopóki się tego nie sprawdzi, to się tego nie dowiemy.

Kibice geje o swojej akcji piszą: "Nie chodzi nam o budowanie getta – chodzi nam o stworzenie miejsca, w którym swobodnie będziemy mogli wyrażać swoje sportowe emocje". "Tęczowa trybuna" to waszym zdaniem utopia, czy coś, co jak sektor rodzinny na stadionie powinno być standardem?

MS: Idealnie by było, gdyby taka trybuna nie była konieczna. Gdyby tolerancja była na takim poziomie, że nikomu nie robiłoby różnicy, czy na stadionie siedzi kibic z młyna, "piknik" czy gej. Póki co mamy do znudzenia powtarzany na forach internetowych argument, że tworzenie takiej trybuny jest jak tworzenie getta, że to stygmatyzacja. I to zarówno na forach kibicowskich, jak i gejowskich. Pytanie, czy to getto już nie istnieje i czy przez to, że nie jest widoczne, nie jest znacznie groźniejsze. Pomijam oczywiście posty, które sprowadzają zagadnienie do zdań typu: "Po co wy przychodzicie na stadion? Żeby się ruchać w dupę?".

Puentą dla akcji kibiców może być też list od władz ŁKS-u Łódź. Autorzy piszą w nim: "Z uwagi na Państwa inicjatywę, która z założenia dzieli kibiców na heteroseksualnych i homoseksualnych, Łódzki Klub Sportowy SA nie wyraża swojego poparcia dla akcji «Tęczowa trybuna»". Jak to skomentujecie?

MS: Kibice z założenia są podzieleni. Na przykład ze względu na status finansowy. Albo na klubową przynależność. A, przepraszam, przysłowiowe "pikniki" to nie jest przypadkiem efekt takiego "dzielenia z założenia"? To są argumenty wycieruchy – dowodzą braku refleksji nad problemem, a właściwie niedostrzegania go. No ale nic tak nie konserwuje przestrzeni tradycyjnych wartości jak dobrze znane szlagworciki. A piłka – jak wiadomo – to rozsadnik narodowej myśli konserwatywnej w wydaniu broszurowym.

PD: To jest taka mowa-trawa, z której wynika tylko to, że kibice geje mają zachowywać się na stadionie, jakby byli heteroseksualni. Nie mają więc prawa chociażby do swojej symboliki na stadionie, czy spontanicznych zachowań.

W opublikowanym na stronie "Tęczowej trybuny" dekalogu kibica jeden z nich pisze: "Chcę wziąć na mecz mojego ciotowatego kolegę i nie bać się, że dostaniemy wpierdol". Wpierdol za preferencje seksualne w środowisku kibiców to według was standard? A może kibice to w 99 procentach fajni ludzie, a takie myślenie jest wyolbrzymione?

MS: Część tych chłopaków nigdy nie była na stadionie, bo po prostu się boją. Ale są faceci, którzy chodzą i zdarzało się, że po meczu obrywali. Najgorsze jest jednak to, że temat kibiców homoseksualnych w ogóle nie przedostaje się do debaty publicznej. Nie zajmuje się tym PZPN, UEFA czy elity polityczne.

Opublikowaliście w "Krytyce Politycznej" ostry tekst na temat inicjatywy "Tęczowej trybuny". Piszecie m.in.: "Z wami prawdopodobnie nikt nie będzie rozmawiał. Wasza idea jest tak kuriozalna, że nie mieści się w granicach żadnego obecnego w debacie dyskursu. Prawdopodobnie nikt nie zada sobie trudu, żeby was potraktować poważnie". Smutne. Naprawdę tak myślicie, czy to prowokacja na użytek publicystyki?

MS: Naprawdę tak myślę. Zresztą, z tego co widać u nich na stronie – poważnie zostali potraktowani jedynie przez kluby kibiców. Jako realne zagrożenie.

PD: Poza tym, ci ludzie są zamknięci w klatce milczenia. Otoczeni językiem nienawiści, często również ze strony innych gejów, którym nie mieści się w głowie, że można coś takiego jak "Tęczowa trybuna" postulować.

Mówimy cały czas o kibicach gejach, ale osobny temat to sportowcy geje. W spektaklu wspominacie postać Justina Fashanu, czarnoskórego piłkarza Premier League, który przed dwudziestu laty zdecydował się na coming out…

PD: Tak, to był pierwszy piłkarz, który publicznie wyszedł z szafy. Potem oskarżono go o gwałt na 17-latku. Miał proces sądowy, ale został oczyszczony z zarzutów. Po tym wszystkim popełnił jednak samobójstwo. Po śmierci powstała fundacja jego imienia, która walczy o prawa homoseksualnych sportowców.

A jakich reakcji spodziewacie się po spektaklu. Mam na myśli nie tylko krytyków, ale reakcje poszczególnych środowisk: kibicowskich i gejowskich?

MS: Nie spodziewam się wycieczek rozsierdzonych kibiców, którzy będą chcieli pobić po spektaklu aktorów. Nie chodzi nam o skandal. Chcielibyśmy, żeby każdy temat, który podejmujemy w teatrze, przebił się do debaty publicznej, a nie pozostał środowiskowym rozważaniem nad estetyką.

A zaprosicie na premierę kibiców? Zarówno tych z młyna, jak i gejów?

PD: Chcielibyśmy bardzo. To byłoby fajne, gdyby tam byli. Trzeba to zrobić.

Inne media

Katarzyna Niedurny Dźwięk migawki Rozmowy
Jakub Papuczys Co w ostatnim roku warto było zobaczyć w teatrze Eseje
Marta Bigda Frekwencja niefutbolowa Wydarzenia
TĘCZOWA TRYBUNA 2012
Witold Mrozek TOK FM ujawnia - nieznany monolog z "Tęczowej Trybuny 2012"!
Wydarzenie:
FelietonyWydarzenia
Izabela Szymańska Teatr, który nie jest produktem
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
Wydarzenia
Joanna Wichowska WST 2012: Dzień siódmy i ósmy
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
RecenzjeWydarzenia
Wojciech Majcherek Teatr protestu
Wydarzenie:
FelietonyWydarzenia
Agnieszka Graff Trybuna - dużo zachwytu i pewna wątpliwość
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
RecenzjeWydarzenia
Hanna Samson Hajda na wroga!
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
RecenzjeWydarzenia
Jacek Zembrzuski Szacunek... Godność teatru
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
RecenzjeWydarzenia
Witold Mrozek Pani prezydent przyjeżdża do stolicy
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
FelietonyWydarzenia
Wojciech Majcherek Różności
Wydarzenie:
FelietonyWydarzenia
Jacek Cieślak Sztuka rzucona na aut Wydarzenia
Katarzyna Dreszer Ta niedobra demokracja, czyli nic nowego
Wydarzenie: Dwa nasze przedstawienia na Boskiej Komedii w Krakowie
RecenzjeWydarzenia
Łukasz Badula Boska Komedia: Tęczowa Trybuna 2012
Wydarzenie: Dwa nasze przedstawienia na Boskiej Komedii w Krakowie
RecenzjeWydarzenia
Jacek Cieślak Wojna festiwalowa
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 w Gdańsku
Wydarzenia
Piotr Wyszomirski R@port z Dwójmiasta, czyli jak polityka zabija kulturę
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 w Gdańsku
Wydarzenia
Witold Mrozek Polska jest stadionem Felietony
Katarzyna Oleksy Hanka w krainie kibiców
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 w Bydgoszczy
RecenzjeWydarzenia
Joanna Krakowska Żyleta, getto i głos wolny Eseje
Mike Urbaniak Wałbrzyscy celebryci Rozmowy
Magda Szpecht Różowe wuwuzele Recenzje
Karolina Obszyńska Podpiszecie? Recenzje
Jarosław Klebaniuk Poza polityczną poprawnością Recenzje
s Czy teatr powinien być niepolityczny? - z dyskusji w Gazeta Cafe RozmowyWydarzenia
Julia Rup Tęczowa Trybuna 2012 Recenzje
Łukasz Drewniak Eurodemolka Recenzje
Jan Pelczar Więcej niż futbol Recenzje
Aneta Kyzioł Ty nie jesteś wszyscy Recenzje
Strzępka&Demirski Popremierowe pajury z pokoju 410 Felietony
Joanna Wichowska Pedalski spisek Recenzje
Bronisław Tumiłowicz Polska to stadion Recenzje
Maciej Nowak Kibice na szpilkach Felietony
Joanna Kowalska Nie ma demokracji Recenzje
Marta Wróbel Polaków portret własny Recenzje
SPECTRIBE TĘCZOWA TRYBUNA 2012 - trailer Wideo
Mike Urbaniak Hani tęczowa trybuna Recenzje
Katarzyna Kamińska Polska depresja, polska nerwica Recenzje
Przemek Pozowski Jeszcze o "Tęczowej Trybunie…": Gejem w elitę Recenzje
Magda Piekarska Wszyscy jesteśmy pedałami Recenzje
Olga Strzyżewska Po premierze "Tęczowej Trybuny 2012": Całe to pedalstwo Recenzje
Magda Piekarska Wielka utopia Recenzje
Jacek Cieślak Brutalna prawda o Polakach Recenzje
Mariola Szczyrba Euro odwołane, komary atakują... Recenzje
Dagmara Chojnacka Recenzja Tęczowej Trybuny 2012 w Radiu Wrocław AudioRecenzje
Lucyna Jadowska Demirski: Euro 2012 nie zbawi Polski RozmowyZapowiedzi
Magda Piekarska Z nowego stadionu donikąd Zapowiedzi
ŁB [Łukasz Badula] Kibice z Tęczowej Trybuny w Teatrze Polskim Zapowiedzi
Gazeta.pl W sobotę premiera "Tęczowej Trybuny 2012" WideoZapowiedzi
Marta Wróbel W sobotę premiera "Tęczowej Trybuny 2012" Zapowiedzi
Kibice.net "Tęczowa Trybuna" w Teatrze Polskim Zapowiedzi
js "Tęczowa Trybuna 2012", czyli rzecz o kibicach-gejach Zapowiedzi
Adrian Fulneczek Tęczowa próba prasowa Zapowiedzi
Adrian Fulneczek Tęczowy plakat
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 - prapremiera światowa na Scenie im. Jerzego Grzegorzewskiego
WydarzeniaZapowiedzi
Lucyna Jadowska Geje na stadiony - Tęczowa Trybuna w Teatrze Polskim Zapowiedzi
mmWroclaw TĘCZOWA TRYBUNA 2012 - próba prasowa Wideo
Olga Strzyżewska Tęczowy sektor Zapowiedzi
Magda Piekarska A to są te koteczki - kibice RozmowyZapowiedzi
Magda Piekarska Roku 2013 nie będzie Zapowiedzi
(qc) TĘCZOWA TRYBUNA 2012 w Teatrze Polskim we Wrocławiu Zapowiedzi
Lucyna Jadowska Tęczowa Trybuna 2012, czyli walka gejów o miejsca na wrocławskim stadionie Zapowiedzi
Aneta Kyzioł Salonu nie ma RozmowyZapowiedzi
Grzegorz Nurek Rozstrzeliwujemy bajki RozmowyZapowiedzi
Jacek Cieślak Nasz teatr jest mało oryginalny
Wydarzenie: Graliśmy dziesięciokrotnie na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2012
Wydarzenia
Magda Piekarska Boskie nagrody dla Teatru Polskiego
Wydarzenie: Najważniejsze nagrody Boskiej Komedii 2011 dla Teatru Polskiego we Wrocławiu!
Wydarzenia
Małgorzata M. Niemczyńska i Joanna Targoń Boska Trybuna 2011
Wydarzenie: Najważniejsze nagrody Boskiej Komedii 2011 dla Teatru Polskiego we Wrocławiu!
Wydarzenia
Jolanta Ciosek Boscy Strzępka i Klata
Wydarzenie: Najważniejsze nagrody Boskiej Komedii 2011 dla Teatru Polskiego we Wrocławiu!
Wydarzenia
Magda Piekarska Dolny Śląsk rządzi
Wydarzenie: Dwa nasze spektakle nagrodzone w konkursie na inscenizację polskiej sztuki współczesnej 2011
Wydarzenia
Mirosław Baran R@port w Gdyni, a Tęczowa Trybuna w Gdańsku
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 w Gdańsku
Wydarzenia
Mirosław Baran Festiwal R@Port bez Lupy i Klaty
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 w Gdańsku
Wydarzenia
Katarzyna Kabacińska Melpomena jest kobietą
Wydarzenie: Tęczowa Trybuna 2012 w Bydgoszczy
Wydarzenia
Małgorzata Matuszewska Teatr. "Trickster 2011", czyli "Poczekalnia. 0" Krystiana Lupy i "zielona karta" do Unii
Wydarzenie: Trickster 2011
RozmowyWydarzenia
Aneta Kyzioł Bezwzględny trickster
Wydarzenie: Trickster 2011
Wydarzenia
Olga Strzyżewska Prowokator, aktywista i wirus, czyli Trickster 2011
Wydarzenie: Trickster 2011
Wydarzenia
Magda Piekarska Teatralny Trickster
Wydarzenie: Trickster 2011
Wydarzenia
ak [Agnieszka Kołodyńska] Przemoc i remont w Teatrze Polskim
Wydarzenie: Trickster 2011
Wydarzenia
Marcin Szewczyk Pięć premier Teatru Polskiego w nowym sezonie
Wydarzenie: Trickster 2011
Wydarzenia
Magdalena Grzebałkowska i Dorota Karaś Był sobie Polak, Andrzej, czterej pancerni i gej Rozmowy
Magda Piekarska X-peryment dla Europy Wydarzenia