Facebook

YT

Twitter

Instagram

Teatr Polski we Wrocławiu, dyrektor Cezary Morawski

Barbara Lekarczyk-Cisek

"Titus Andronicus" Quentinem Tarantino oswojony

Przedstawienie:
TITUS ANDRONICUS
Źródło:
pik.wroclaw.pl
Data publikacji:
2012-09-12

Mistrz ze Stratfordu przedstawia wprawdzie historię, która rozgrywa się w starożytnym Rzymie, ale w inscenizacji Jana Klaty jest to opowieść o zderzeniu cywilizacji – o "jakże pogodnym sąsiedztwie Polaków i Niemców", jak zauważył ironicznie reżyser. Spektakl grany przez artystów polskich i niemieckich będzie miał swoją podwójną premierę: we Wrocławiu (15 września) i w Dreźnie (28 września).

Najnowszy spektakl Jana Klaty Titus Andronicus jest oryginalną sceniczną adaptacją tragedii Williama Shakespeare’a oraz fragmentów utworu Heinera Müllera Anatomia Tytusa Fall of Rome Komentarz do Szekspira.

"Być może potrzebowaliśmy Quentina Tarantino – powiedział reżyser na spotkaniu z dziennikarzami 12 września 2012 roku – aby zrozumieć związki między tym, co okrutne, a tym, co okrutnie śmieszne".

Mistrz ze Stratfordu przedstawia wprawdzie historię, która rozgrywa się w starożytnym Rzymie, ale w inscenizacji Klaty jest to opowieść o zderzeniu cywilizacji – o "jakże pogodnym sąsiedztwie Polaków i Niemców", jak zauważył ironicznie reżyser. Spektakl grany przez artystów polskich i niemieckich będzie miał swoją podwójną premierę: we Wrocławiu (15 września) i w Dreźnie (28 września).

"Tragedia Shakespeare’a posługuje się niezwykle poetyckim językiem, który nie tyle skrywa, co opisuje okrucieństwo" – skomentował tekst oryginału reżyser. Opowieść rozpoczyna triumfalny powrót generała Titusa Andronicusa do Rzymu po dziesięcioletniej, zwycięskiej wojnie z Gotami. Zwycięstwa okupił jednak śmiercią swoich 21 synów. Jest stary i nie pragnie władzy, mimo że mu ją proponują. Chciałby zaznać spokoju u boku jedynej córki, Lavinii, która ma zostać żoną cesarza. Zostaje jednak zgwałcona i okaleczona w akcie zemsty przez synów królowej Gotów Tamory. Jakby powiedział nasz wieszcz narodowy: "Gwałt się gwałtem odciska"; zbrodnie i okrucieństwo mnożą się w sposób zatrważający.

Bardzo długo uważano, że Titus Andronicus jest zbyt okrutnym dramatem i że być może nie wyszedł spod pióra Mistrza ze Stratfordu. Nawet tak wybitny poeta jak T.S. Eliot oświadczył, że tragedia ta jest "jednym z najgłupszych i najbardziej banalnych dramatów, jakie kiedykolwiek napisano". Jako ciekawostkę warto dodać, że akty brutalnej przemocy zostały skatalogowane w 1979 roku przez S. Clarke Hulse, który naliczył: 14 zabójstw, 9 z nich na scenie, 6 odciętych członków, jeden pogrzeb, jeden przypadek obłędu i jeden kanibalizmu – średnio 5,2 okrucieństw w akcie lub jeden na każde 97 wierszy. Swój nowy żywot zawdzięcza tekst wybitnemu twórcy i inscenizatorowi – Peterowi Brookowi, który w 1955 roku wystawił dramat we wspaniałej obsadzie: z Laurence Olivierem jako Titusem Andronicusem i Vivien Leigh jako Lavinią. Polska prapremiera Titusa Andronicusa odbyła się w Teatrze im. S. Jaracza w Łodzi 27 września 1987 roku, w reż. Macieja Prusa i w przekładzie Leona Ulricha. W 2006 roku wystawiono tę sztukę w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, w reż. Moniki Pęcikiewicz i w przekładzie Ulricha i Słomczyńskiego.

Dramat napisany w 1984 roku przez Heinera Müllera – wybitnego autora ze wschodnich Niemiec – miał okazać się proroctwem zapowiadającym upadek radzieckiego imperium. Czy dzisiaj można go odczytywać jako proroctwo dotyczące przyszłości Europy, targanej niepokojami ekonomicznymi i politycznymi? Europy, której kodeks moralny – zorganizowany wokół idei wolności, solidarności, poszanowania różnorodności oraz uniwersalnych praw człowieka – rozpada się obecnie pod naporem wewnętrznych konfliktów, rosnącego poczucia egzystencjalnej niepewności oraz lęku przed tym, co obce. Goci Müllera zabijają tak samo okrutnie i bezmyślnie jak Rzymianie, czym prędzej pragnąc zająć ich dominującą pozycję. Obie strony są równe sobie w okrucieństwie.

Przedstawienie Jana Klaty ma szansę stać się wydarzeniem, ponieważ – jak to czynił wielokrotnie wcześniej – klasyczny tekst staje się w jego interpretacji refleksją o współczesnym świecie. Aby ukazać, co się dzieje na styku dwóch odmiennych kultur, zaprosił do współpracy niemieckich aktorów. Postacie w przedstawieniu Jana Klaty zamieniają się językami: Polacy mówią – ułomnie – po niemiecku, Niemcy – jeszcze gorzej po polsku. Podkreśla to, jak wątpliwym środkiem porozumienia jest język. Więcej mówią nam emocje, mowa ciała, spojrzenia postaci. Ubrani we współczesne T-shirty  z napisami, bohaterowie poruszają się w przestrzeni, którą wypełniają liczne kufry, przypominające nie tylko o tymczasowości egzystencji i wędrówce człowieka, ale kojarzące się z trumnami i wykorzystane również w funkcji wanny lub łoża.

"Szukamy przemocy w kontaktach międzyludzkich. Ilość okrucieństwa i zła, którą sobie postaci nawzajem zadają – powiedział Jan Klata – jest bezprecedensowa. Zmierzenie się z tym jest wielkim wyzwaniem dla artysty".

W oczekiwaniu na spektakl pozostaje mieć nadzieję, że i tym razem reżyser Sprawy Dantona, H., Utworu o Matce i Ojczyźnie i wielu innych wybitnych inscenizacji nie pozostawi nas obojętnymi i zmusi do refleksji nad otaczającym nas światem i jego problemami.

Inne media

Jolanta Kowalska Nie chcę cenzurować postaci Rozmowy
TITUS ANDRONICUS
Katarzyna Fryc Festiwal Szekspirowski minął półmetek. Raz idyllicznie, raz demonicznie
Wydarzenie: Titus Andronicus w Gdańsku
RecenzjeWydarzenia
Jarosław Zalesiński Zbrodnie w łaźni i kabarecie
Wydarzenie: Titus Andronicus w Gdańsku
RecenzjeWydarzenia
Gabriela Król Festiwal Szekspirowski w Gdańsku - 2 i 3 dzień
Wydarzenie: Titus Andronicus w Gdańsku
RecenzjeWydarzenia
Agata Tomasiewicz I to nas boli
Wydarzenie: Dwa przedstawienia Teatru Polskiego na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2013
RecenzjeWydarzenia
Marcin Kube Plac Defilad mokry od krwi
Wydarzenie: Dwa przedstawienia Teatru Polskiego na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2013
Wydarzenia
Izabela Szymańska Polsko-niemiecki Szekspir
Wydarzenie: Dwa przedstawienia Teatru Polskiego na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2013
Wydarzenia
Maciej Nowak Pan od obiadów Felietony
Klaudia Pieszczoch Titus Andronicus, czyli Szekspir w wersji heavy metal Recenzje
Anna Czajkowska Titus Klaty makabreską pisany Recenzje
Katarzyna Lemańska Germańscy Rzymianie kontra polscy Goci Recenzje
Katarzyna Peplinska I'm like a pie made for hungry guys (Titus Andronicus) Recenzje
Jacek Cieślak Niemcy chwalą polskiego reżysera
Wydarzenie: Titus Andronicus - premiera w Dreźnie
RecenzjeWydarzenia
Tomas Petzold Absurdalna forma spokoju
Wydarzenie: Titus Andronicus - premiera w Dreźnie
Recenzje
Rainer Kasselt Dziki taniec na czarnych trumnach
Wydarzenie: Titus Andronicus - premiera w Dreźnie
Recenzje
Guido Glaner Tarantino spotyka Monty Pythona
Wydarzenie: Titus Andronicus - premiera w Dreźnie
Recenzje
MAT [Magdalena Talik] Tytus Andronikus Jana Klaty: Krwią pisany Recenzje
Magda Piekarska Titus Andronicus: Gwałt, Mord i Zemsta zaklęte w języku Recenzje
Euranet Europejskie wiadomości kulturalne o drezdeńskiej premierze Titusa Andronicusa
Wydarzenie: Titus Andronicus - premiera w Dreźnie
AudioWydarzeniaZapowiedzi
Aneta Kyzioł Niemieccy Rzymianie i polscy Goci Recenzje
Mariusz Urbanek "Tytus" Klaty, czyli Polacy i Niemcy Recenzje
Katarzyna Mikołajewska Rzeź w cyrku Recenzje
Łukasz Drewniak Rzymskie konwulsje Recenzje
Bronisław Tumiłowicz Pojednanie przez kpinę Recenzje
SPECTRIBE TITUS ANDRONICUS - trailer Wideo
Witold Mrozek Szekspir a naloty na Drezno Recenzje
Grzegorz Chojnowski Ave Klata! Recenzje
Katarzyna Lisowska Szekspir, szok, sztuka Recenzje
Krzysztof Kucharski W eleganckich skrzynkach Recenzje
Dagmara Chojnacka Recenzja Titusa Andronicusa w Radiu Wrocław AudioRecenzje
Marzena Sadocha Zjedz mnie. Wojna trwa Felietony
Marzena Sadocha BACKSTAGE: My, dinozaury. Na chwilę przed katastrofą Eseje
Magda Piekarska Okrutny świat Andronicusa Zapowiedzi
Przemek Pozowski Titus Andronicus Klaty: Horror raczej japoński Zapowiedzi
Euranet Kulturalna Europa o premierze Titusa Andronicusa
Wydarzenie: Premiera Titusa Andronicusa w mediach
AudioRozmowyZapowiedzi
Małgorzata Matuszewska W sobotę w Polskim premiera nowego spektaklu Jana Klaty Zapowiedzi
PAP Wrocław. "Titus Andronicus" premierowo w Polskim Zapowiedzi
Jacek Cieślak Jan Klata i upadek Rzymu Zapowiedzi
towo Szekspir Klaty na odchodne Zapowiedzi
Jan Bończa-Szabłowski Stare sztuki mogą szokować
Wydarzenie: Dwa przedstawienia Teatru Polskiego na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych 2013
Wydarzenia
Jolanta Kowalska Pożegnania i nadzieje. Podsumowanie teatralne roku 2012 Eseje
PAP Wrocław. Siedem premier w Teatrze Polskim Zapowiedzi
Grzegorz Chojnowski Apogea i Kurioza 2012 Felietony
Marzena Sadocha Cuba Libre dla wszystkich! Felietony
Patrycja Wanat Szekspir, Danuta W. i Courtney Love - przegląd najciekawszych premier teatralnych Zapowiedzi
Krzysztof Kucharski Z miłością, przemocą i władzą Zapowiedzi
Przemek Pozowski Teatr Polski: Sezon w oczekiwaniu na scenę Zapowiedzi