Akademia 1212 Online: Philip Barry – Broadway i Hollywood

Im bardziej rzeczy się zmieniają, tym bardziej pozostają takie same.*


Akademia 1212 Online

Ten tekst przeczytasz w ok. 4,5 minuty.
Materiały dodatkowe odnajdziesz na dole.

Netflix, Amazon Prime, Disney+. I wiele innych. Dziś, w czasie pandemii platformy streamingowe ściągają nawet premiery, które pierwotnie planowano pokazywać z wielką pompą w zamkniętych obecnie kinach. Kiedy te platformy zaczęły odnosić kilka lat temu sukcesy, wieszczono, że to koniec mediów jakie znamy. Nie zabiły one jednak kina i telewizji, tak jak telewizja nie zabiła kina. A kino nie zabiło teatru i literatury. Sztuki te zaczęły żyć obok siebie i ze sobą. Chciałoby się napisać: CoeXisT w świecie kultury i rozrywki.

Historia naszego bohatera to historia symbiozy teatralnego, nowojorskiego Boradwayu i produkcji filmowej w Hollywood, które wchodziło właśnie w swój złoty okres.  

Philip Barry to amerykański dramatopisarz, autor scenariusza oryginalnego, na podstawie którego w 2019 roku nasz Teatr wystawił w Polsce prapremierę „Filadelfijskiej Opowieści” na deskach Sceny Kameralnej. Spektakl ten cieszy się niesłabnącą popularnością, choć nie jest to łatwa i oczywista „komedyjka”. Zachowująca zresztą cechy broadwayowego oryginału.

Barry uchodził, obok  Samuelea Nathaniela Behrmana, za twórcę salonowej komedii amerykańskiej. Urodził się 18 czerwca 1896 roku w Rochester (stan Nowy Jork) jako Philip Jerome Quinn Barry. Był synem irlandzkich imigrantów. Pierwsze doświadczenia pisarskie Barry miał za sobą już w wieku 9 lat – lokalna gazeta opublikowała wówczas jego opowiadanie Tab the Cat. W kolejnych latach tworzył kolejne, niezbyt udane dzieła sceniczne, pisał także wiersze. W końcu zaczął tworzyć komedie satyryczne, później znów próbował sił w dramacie, dla odmiany biblijnym (o św. Janie, z Jacobem Ben-Ami w roli głównej, grającym również w jidisz), które znów okazał się porażką. Barry postanowił więc wrócić na stałe do zawodu komediopisarza, kreując liczne hity teatralne. Był Rayem Cooneyem** swoich czasów płodząc dziesiątki komedii. Z rzadka ulegał pokusie napisania dramatu niekomediowego. Podczas II wojny światowej powstała np. sztuka alegoryczna Liberty Jones (1941) o niebezpieczeństwie grożącym amerykańskiej demokracji. Najbardziej znane utwory dramatyczne Barry’ego to Holiday (1928), Królestwo zwierząt (1932) i Filadelfijska opowieść (1939). Wszystkie te dzieła „żyły” według jednego schematu: najpierw (udana) premiera teatralna na Broadway, potem, w krótkim czasie premiera filmowa, w doborowej obsadzie pary pierwszych ról: męskiej – Cary Grant, i damskiej – Katharine Hepburn (nie mylmy tej wspaniałej aktorki, z jeszcze sławniejszą Audrey). W wypadku Filadelfijskiej i Holiday nie dość, że obsada głównej roli, teatralna i filmowa, przypadła Hepburn (choć w tej drugiej sztuce, jako zaczynającej teatralną karierę aktorce, tylko w dublurze), to oba te tytuły doczekały się po jakimś czasie remake’ów. Pierwsza adaptacja filmowa Filadelfijskiej była też znakiem czasów. Oryginał teatralny pochodził z Nowego Yorku, ale premiera kinowa powstała już w studiach kalifornijskiego Los Angeles, które zdetronizowało Big Apple jako filmową stolicę świata. Podział ten utrzymał się w Stanach do czasów współczesnych, a więc teatr króluje nad rzeką Hudson a kino pod słynnymi wzgórzami z napisem Hollywood.

Barry zmarł na atak serca 3 grudnia 1949 roku, ale jego dzieła przeżyła twórcę. W 1956 roku na podstawie Filadelfijskiej powstała kolejna kultowa produkcja – kinowy musical “Wyższe Sfery” z gwiazdorską obsadą: Bingiem Crosbym (C.K. Dexter-Haven), Grace Kelly (Tracy Lord) i Frankiem Sinatrą (Mike Connor) oraz samym Louisem Armstrongiem (grał siebie).

W Polsce do czasu wrocławskiej prapremiery Filadelfijskiej opowieści (2019) realizowano wyłącznie Królestwo zwierząt. To również jedyna sztuka Barry’ego, która w Polsce ukazała się drukiem.

*W oryginale: „Plus ça change, plus c’est la même chose” – cytat, z francuskiego pisarza Jean-Baptiste Alphonse Karr.
**Ray Cooney – brytyjski król farsy drugiej połowy XX w., którego tytuły “Mayday” i “Okno na parlament” gramy na deskach Kameralnej od 25 lat.


Materiały dodatkowe:
  • Kipiący swoją naturalną teatralnością, genialny fragment Filadelfijskiej Opowieści z dialogiem doborowej obsady – Cary Grant, Katharine Hepburn i James Stewart:
  • Pełna wersja hollywodzkiego oryginału Filadelfijskiej Opowieści:
  • Frank Sinatra i Grace Kelly w musicalu Wyższe Sfery:
  • Oryginalny plakat teatralny:
  • Oryginalny plakat filmowy:
:
Powrót

Najnowsze wpisy

Tagi

Archiwa